Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi

Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı

Doktora Tezi Özeti

Tütün Üreticisi Çiftçilerde Akciğer Kanseri Nedenselliği

Sultan Yalçın Eser

Danışman: Fethi Doğan

Tütün üretimi sırasında pestisit kullanımının, akciğer kanseri oluşumunda sigara içimi ile sinerjistik etkisi literatürde yer almaktadır. Türkiye’de pek çok bölgede, özellikle tütün yetiştiriciliğinde pestisitler, sıkı bir kontrol mekanizması olmaksızın yaygın bir şekilde kullanılmaktadır. Bu çalışmanın amacı, tütün üreticilerinin pestisit maruziyetlerinin, akciğer kanseri nedenselliği ile ilişkisini ortaya koymaktır. Çalışma, bir retrospektif kohort çalışması olarak düzenlenmiştir ve İzmir’in ilçeleri olan Bergama ve Karaburun’a bağlı toplam 9 köyde yürütülmüştür. Çalışmaya. Bu dokuz köyde geçmiş 10 yılın (1987-1997) herhangi bir döneminde yaşamış olan herkes dahil edilmiştir. Çalışmayı iki aşamada özetleyebiliriz: Birinci basamakta, tüm çalışma alanı için ve her köy için ayrı ayrı olmak üzere, kaba, yaşa standardize ve truncated akciğer kanseri insidans hızları hesaplanmıştır. Tüm çalışma alanı için hesaplanan kaba ve standardize akciğer kanseri insidans hızları, sırasıyla yüz binde 224.9 ve 151.9 olarak bulunmuştur. 35-64, 0-64 ve 0-74 yaş grupları için hesaplanan truncated insidans hızları ise sırasıyla, yüz binde 351.5, 117.2 ve 149.8’dir. Araştırmanın ikinci aşamasında ise, yine dokuz köyde geçmiş 10 yılın herhangi bir döneminde yaşamış olan her birey akciğer kanseri nedenselliği yönünden sorgulanmıştır. Sorgulamada yaş, yaşanan yer, göç öyküsü, sigara içme öyküsü, pestisit uygulama öyküsü yer almıştır. Saptanan akciğer kanseri olgular 50 yaş üzerindeki erkeklerde toplandığı için analizlere 50 yaş üzeri erkekler dahil edilmiştir. Olgu kohordu, pestisit uygulamış tütün yetiştiricileri (n=144), kontrol kohordu ise hiç pestisit uygulamamış çiftçilerden (n=145) oluşmaktadır. Bütün köylerde geçmiş 10 yılın herhangi bir döneminde yaşamış olan her birey için bir anket uygulanmıştır. Bu on yılda göç etmiş yada ölmüş kimselerin anketleri için yakınları yardımcı olmuşlardır. Ankette demografik faktörler, tütün öyküsü, pestisit maruziyeti öyküsü, göç öyküsü, kanser morbiditesi ve bütün ölüm nedenleri sorgulanmıştır. Çalışma süresi içinde tanı almış 21 akciğer kanseri olgusu saptanmıştır. Bu olguların 19‘u ölmüş, ikisi çalışma sırasında yaşamaktaydı. Bütün akciğer kanseri olguları, İzmir Kanser Kayıt Merkezi elemanları yardımıyla, kayıtlarına ulaşılarak doğrulanmıştır. Öncelikle, yaş, köy, sigara içimi (paket/yıl), pestisit uygulama yılı değişkenleri, tek yönlü analizlerle incelenmiştir. Daha sonra değişkenlerin akciğer kanseri oluşumundaki bağımsız etkilerini ortaya koyabilmek amacıyla bir lojistik regresyon modeli oluşturulmuştur. Analizlerde SPSS istatistik paketi kullanılmıştır. Hiç pestisit maruziyeti olmayan grupta 6 akciğer kanseri olgusu saptanmıştır. 15 akciğer kanseri olgusu ise 20 yıl ve daha fazla pestisit uygulamış çiftçilerde görülmüştür. 20 yıldan daha az pestisit uygulayanlarda hiç akciğer kanserine rastlanmamıştır. Tek yönlü analizlerde rölatif riskler, 20 yıl ve üzeri pestisit uygulayıcılığı için 4.45 (GA=1.78-11.11); 21 yıl ve üzeri paket/yıl sigara içimi için 5.50 (GA= 1.31-23.16) bulunmuştur. Lojistik regresyonda indirgenmiş model (çok değişkenli analiz), 20 yıl ve üzeri pestisit uygulayıcılarının hiç pestisit uygulamamışlara göre akciğer kanserine yakalanmada taşıdığı RR= 4.75 (GA= 1.75-12.9); 21 ve üzeri paket/yıl sigara içenlerin 21 paket yıldan az sigara içenlere göre akciğer kanserine yakalanmada taşıdığı RR=4.99 (GA=1.1-22.6) olduğunu göstermiştir. Sigara içimi ve doğrudan inhalasyonla pestisit maruziyeti akciğer kanseri oluşumunda bağımsız etkiye sahiptirler. Pestisit uygulamaları sıkı kontrol altına alınmalıdır. Bütün nüfusta geniş çaplı sigara kontrol programları yürütmenin yanı sıra devlet, tütün tarımında kullanılan pestisitlerin kimyasal kompozisyonlarını mutlaka kontrol altında tutmalı ve lisanssız pestisit kullanımının önüne geçmelidir.

Son güncelleme:

[Ana sayfa] [Duyurular] [Seminer] [Kitap tanıtımı] [Kadro] [Tarihçe] [Tezler] [Mezuniyet öncesi] [Mezuniyet sonrası] [Laboratuvar] [İnternet bağlantıları]

Sayfayla ilgili öneri/ eleştirileriniz için: durusoyr@med.ege.edu.tr