Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi

Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı

Doktora Tezi Özeti

Bornova Eğitim ve Araştırma Sağlık Grup Başkanlığı Bölgesi'nde 0-4 Yaş Grubu Çocuklarda Pasif İçicilik

Vildan Mevsim

Danışman: Ali Osman Karababa

Günümüzde tüm dünyada önlenebilir ölüm nedenleri arasında en önemli yeri tutan sigara bir halk sağlığı sorunudur. Sigara içerdiği 4000’den fazla kimyasal madde ile önemli bir sağlık zararlısıdır. Her yıl sigara alışkanlığı nedeniyle dünyada 3 milyon kişi yaşamını yitirmektedir. Sigaranın sağlığa verdiği zararların yanında alışkanlık oluşturması ve kullanımının hızla yaygınlaşması sorununun boyutlarını daha da ciddileştirmektedir. Sigara bağımlılığı gelişmekte olan ve gelişmemiş ülkeler için ciddi bir sağlık sorunudur. Sigara kullanımı gittikçe yaygınlaştıkça sigara kullanmayan kişilerin de sigara dumanından etkilenmeleri söz konusu olmaktadır. Pasif içiciliğin sağlığa olan zararlarına ait kanıtlar gittikçe artmaktadır. Pasif içicilikten en çok etkilenen ise çocuklardır. Ebeveynlerin sigara kullanması çocuklarda ciddi sağlık sorunları oluşturmaktadır. Çocukların anne karnından başlayarak tüm yaşamları boyunca sigaraya maruz kalmaları söz konusudur. Erken yaşlarda solunum sistemi hastalıklarından başlayarak, ileri yaşlarda kanserlere kadar varabilen hastalıkların görülmesi olasıdır. Bu araştırmada, özellikle çocukların pasif içicilikten en çok etkilendikleri dönem olan 0-4 yaş grubunda, evde içilen sigaranın boyutları saptanarak, içilen sigaraya maruz kalan çocuklarda oluşan solunum sistemi hastalıkları ile sigara maruziyeti ile ilişkilendirilen diğer hastalıkların saptanması amaçlanmıştır.

Araştırma Ekim-Aralık 1997 tarihleri arasında Bornova Eğitim ve Araştırma Sağlık Grup Başkanlığı bölgesinde yürütülmüştür. Kesitsel analitik olarak planlanan araştırmada 0-4 yaş grubu 360 çocuk incelenmiştir. Örneklemdeki evlere gidilerek çocukların aileleri ile yüz yüze görüşülmüş ve hazırlanan anket uygulanmıştır. Araştırmada anne baba ve çocuğa ait tanımlayıcı bilgiler, çocuğun yaşadığı ev içi koşullar, annenin ve babanın sigara içme durumları, ev ve çocuğun odasında içilen sigara ve çocuklarda oluşan solunum sistemi bulguları ve hastalıkları ile ilgili veriler toplanmış ve bu veriler ki kare, lojistik regresyon analizi yöntemleri ile değerlendirilmiştir.

Araştırma sonuçlarına göre; annelerin % 67,5’inin sigara içicisi olduğu, çocukların % 68,3’ünün ev içinde sigara dumanı ile karşılaştığı saptanmıştır. 360 çocuğun % 41,7’sinin odalarında da sigara içilmektedir. Pasif içiciliğin çocuklar üzerindeki etkileri açısından sebep olduğu hastalıklar ve semptomlar genel olarak değerlendirildiğinde çocuğun odasında içilen sigaraya göre daha etkindir. Ev içinde sigara içilmesi çocuklarda soğuk algınlığı geçirdikleri dönemlerde öksürük, wheezing, göğüs dolgunluğu veya balgam gibi akut solunum sistemi bulgularının daha sıklıkla görülmesine neden olurken çocuğun odasında sigara içilmesi akut solunum sistemi bulgularının daha sıklıkla görülmesinin yanında soğuk algınlığı geçirilmeyen dönemlerde de öksürük ve göğüs dolgunluğu veya balgam gibi kronik solunum sistemi bulgularının da daha sıklıkla görülmesine neden olur. Ayrıca odasında sigara içilen çocuklar da efor esnasında wheezing ve günlük aktiviteyi kısıtlayan akciğer hastalığı daha çok görülür. Pasif içiciliğe bağlı çocuklarda solunum sistemi bulgularının daha çok görülmesi yanında evlerinde ve odalarında sigara içilen çocuklarda bronşit ve pnömoni de daha sıklıkla görülmektedir. Ayrıca odalarında 10 ve üzerinde sigara içilen çocuklarda, odalarında sigara içilmeyen çocuklara göre; akut öksürük görülme riski 3,05 kat, kronik öksürük görülme riski 3,62 kat,kronik göğüs dolgunluğu veya balgam görülme riski 2,57 kat, bronşit görülme riski ise 3,00 kat daha fazladır. Evde 20 ve üzerinde sigara içilen evlerde yaşayan çocukların sigaraiçilmeyenevlerde4 yaşayan çocuklara göre akut wheezing görülme riski 2,37 kat daha fazladır.

Sigara içiciliğinin bu kadar fazla olduğu bir toplumda sigara içmeyen kişileri özellikle çocukları sigara dumanından korumak gerekir. Aileleri bilgilendirmek ve sigara dumanının zararlarını konusunda uyarmak gereklidir. Pasif içiciliği önlemenin en temel önlemi sigara içiciliğini azaltmaktır. Pasif içiciliğin önlenmesi ile sigara içiciliğinin önlenmesi iç içe geçmiş durumdadır. Yasal, eğitsel ve ekonomik önlemler alınması ve kararlı olarak uygulanması gereklidir.

 

 

Son güncelleme:

[Ana sayfa] [Duyurular] [Seminer] [Kitap tanıtımı] [Kadro] [Tarihçe] [Tezler] [Mezuniyet öncesi] [Mezuniyet sonrası] [Laboratuvar] [İnternet bağlantıları]

Sayfayla ilgili öneri/ eleştirileriniz için: durusoyr@med.ege.edu.tr